Ustawa z 9 lipca 2003 roku

Rozdzial I
Przepisy ogólne

Art. 1.
Ustawa reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawce bedacego agencja pracy tymczasowej oraz zasady kierowania tych pracowników i osób niebedacych pracownikami agencji pracy tymczasowej do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy uzytkownika.

Art. 2.
Uzyte w ustawie okreslenia oznaczaja:

pracodawca uzytkownik - pracodawce uzytkownika w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 i Nr 90, poz. 844);
pracownik tymczasowy - pracownika zatrudnionego przez agencje pracy tymczasowej wylacznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy uzytkownika;
praca tymczasowa - wykonywanie na rzecz danego pracodawcy uzytkownika, przez okres nie dluzszy niz wskazany w ustawie, zadan:

o charakterze sezonowym, okresowym, doraznym lub
których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawce uzytkownika nie byloby mozliwe lub
których wykonanie nalezy do obowiazków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawce uzytkownika.

Art. 3.

Pracodawca uzytkownikiem nie moze byc pracodawca, który w okresie ostatnich 6 miesiecy poprzedzajacych przewidywany termin rozpoczecia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego wypowiedzial pracownikom stosunki pracy lub rozwiazal te stosunki na mocy porozumienia stron z przyczyn niedotyczacych pracowników, jezeli liczba zwolnionych z tych przyczyn pracowników odpowiada liczbie okreslonej w art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844).
Pracodawca uzytkownik, którego nie dotyczy przepis ust. 1, jest obowiazany zlozyc agencji pracy tymczasowej pisemne oswiadczenie w tej sprawie, nie pózniej niz w terminie dokonania uzgodnien okreslonych w art. 9 ust. 1.

Art. 4
Pracodawca nie moze byc pracodawca uzytkownikiem w stosunku do pracowników pozostajacych z nim w stosunku pracy.

Art. 5.
W zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami ustawy i przepisami odrebnymi do agencji pracy tymczasowej, pracownika tymczasowego i pracodawcy uzytkownika stosuje sie przepisy prawa pracy dotyczace odpowiednio pracodawcy i pracownika, z uwzglednieniem art. 6.

Art. 6.
Do pracowników tymczasowych nie stosuje sie przepisów ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników.

Rozdzial II
Zasady zatrudniania pracowników tymczasowych i kierowania tych pracowników do wykonywania pracy tymczasowej

Art. 7.
Agencja pracy tymczasowej zatrudnia pracowników tymczasowych na podstawie umowy o prace na czas okreslony lub umowy o prace na czas wykonania okreslonej pracy.

Art. 8.
Pracownikowi tymczasowemu nie moze byc powierzone wykonywanie na rzecz pracodawcy uzytkownika pracy:

szczególnie niebezpiecznej w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 23715 Kodeksu pracy;
na stanowisku pracy, na którym jest zatrudniony pracownik pracodawcy uzytkownika, w okresie uczestniczenia tego pracownika w strajku;
na stanowisku pracy, na którym, w okresie ostatnich 3 miesiecy poprzedzajacych przewidywany termin rozpoczecia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego, byl zatrudniony pracownik pracodawcy uzytkownika, z którym zostal rozwiazany stosunek pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników.

Art. 9.

W celu zawarcia umowy o prace miedzy agencja pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym pracodawca uzytkownik uzgadnia z ta agencja na pismie:

rodzaj pracy, która ma byc powierzona pracownikowi tymczasowemu;
wymagania kwalifikacyjne konieczne do wykonywania pracy, która ma byc powierzona pracownikowi tymczasowemu;
przewidywany okres wykonywania pracy tymczasowej;
wymiar czasu pracy pracownika tymczasowego;
miejsce wykonywania pracy tymczasowej.

Pracodawca uzytkownik informuje agencje pracy tymczasowej na pismie o:

wynagrodzeniu za prace, która ma byc powierzona pracownikowi tymczasowemu, okreslonym w przepisach o wynagrodzeniu obowiazujacych u pracodawcy uzytkownika;
warunkach wykonywania pracy tymczasowej w zakresie dotyczacym bezpieczenstwa i higieny pracy.

Przed zawarciem umowy o prace miedzy agencja pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym agencja pracy tymczasowej i pracodawca uzytkownik uzgadniaja na pismie:

zakres informacji dotyczacych przebiegu pracy tymczasowej, które maja wplyw na wysokosc wynagrodzenia za prace pracownika tymczasowego, oraz sposób i termin przekazywania tych informacji agencji pracy tymczasowej w celu prawidlowego obliczania wynagrodzenia za prace tego pracownika;
zakres przejecia przez pracodawce uzytkownika obowiazków pracodawcy dotyczacych bezpieczenstwa i higieny pracy, obejmujacych w szczególnosci dostarczanie pracownikowi tymczasowemu odziezy i obuwia roboczego oraz srodków ochrony indywidualnej, zapewnienie napojów i posilków profilaktycznych, przeprowadzanie szkolenia w zakresie bezpieczenstwa i higieny pracy, ustalenie okolicznosci i przyczyn wypadku przy pracy, przeprowadzanie oceny ryzyka zawodowego oraz informowanie o tym ryzyku;
zakres przejecia przez pracodawce uzytkownika obowiazku pracodawcy dotyczacego wyplacania naleznosci na pokrycie kosztów zwiazanych z podróza sluzbowa.

Art. 10.

Agencja pracy tymczasowej i pracodawca uzytkownik moga uzgodnic wykorzystanie przez pracownika tymczasowego urlopu wypoczynkowego, w calosci lub w czesci, w okresie wykonywania pracy tymczasowej na rzecz tego pracodawcy uzytkownika, ustalajac zarazem tryb udzielenia tego urlopu.
Jezeli okres wykonywania pracy na rzecz danego pracodawcy uzytkownika obejmuje 6 miesiecy lub okres dluzszy, pracodawca uzytkownik jest obowiazany umozliwic pracownikowi tymczasowemu wykorzystanie w tym okresie urlopu wypoczynkowego, udzielajac, w terminie uzgodnionym z tym pracownikiem, czasu wolnego od pracy w wymiarze odpowiadajacym przyslugujacemu temu pracownikowi urlopowi wypoczynkowemu.

Art. 11.
O uzgodnieniach, o których mowa w art. 9 i 10, agencja pracy tymczasowej zawiadamia osobe, której ma byc powierzone wykonywanie pracy tymczasowej, przed zawarciem z nia umowy o prace.

Art. 12.
Ustalenie miedzy agencja pracy tymczasowej a pracodawca uzytkownikiem warunku niezatrudnienia pracownika tymczasowego przez pracodawce uzytkownika po zakonczeniu wykonywania pracy tymczasowej jest niewazne.

Art. 13.

Umowa o prace zawarta miedzy agencja pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym powinna okreslac strony umowy, rodzaj umowy i date zawarcia umowy oraz wskazywac pracodawce uzytkownika i ustalony okres wykonywania na jego rzecz pracy tymczasowej, a takze warunki zatrudnienia pracownika tymczasowego w okresie wykonywania pracy na rzecz pracodawcy uzytkownika, w szczególnosci:

warunki wskazane w art. 9 ust. 1 pkt 1, 4 i 5;
wynagrodzenie za prace oraz termin i sposób wyplacania tego wynagrodzenia przez agencje pracy tymczasowej.

W umowie o prace zawartej na czas okreslony strony moga przewidziec mozliwosc wczesniejszego rozwiazania tej umowy przez kazda ze stron:

za trzydniowym wypowiedzeniem, gdy umowa o prace zostala zawarta na okres nieprzekraczajacy 2 tygodni;
za jednotygodniowym wypowiedzeniem, gdy umowa o prace zostala zawarta na okres dluzszy niz 2 tygodnie.

Do umowy o prace zawartej z pracownikiem tymczasowym nie stosuje sie art. 177 § 3 Kodeksu pracy.
Umowe o prace zawiera sie na pismie. Jezeli umowa o prace nie zostala zawarta na pismie, agencja pracy tymczasowej potwierdza pracownikowi tymczasowemu w formie pisemnej rodzaj zawartej umowy o prace i jej warunki, nie pózniej niz w drugim dniu wykonywania pracy tymczasowej.

Art. 14.

Pracodawca uzytkownik wykonuje obowiazki i korzysta z praw przyslugujacych pracodawcy, w zakresie niezbednym do organizowania pracy z udzialem pracownika tymczasowego.
Pracodawca uzytkownik:

jest obowiazany zapewnic pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej;
prowadzi ewidencje czasu pracy pracownika tymczasowego w zakresie i na zasadach obowiazujacych w stosunku do pracowników;
nie moze stosowac do pracownika tymczasowego przepisu art. 42 § 4 Kodeksu pracy ani tez powierzac mu wykonywania pracy na rzecz i pod kierownictwem innego podmiotu.

Art. 15.

Pracownik tymczasowy w okresie wykonywania pracy na rzecz pracodawcy uzytkownika nie moze byc traktowany mniej korzystnie w zakresie warunków pracy i innych warunków zatrudnienia niz pracownicy zatrudnieni przez tego pracodawce uzytkownika na takim samym lub podobnym stanowisku pracy.
W zakresie dostepu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych organizowanego przez pracodawce uzytkownika przepis ust. 1 nie dotyczy pracownika tymczasowego wykonujacego prace na rzecz tego pracodawcy uzytkownika krócej niz 6 tygodni.

Art. 16.

Pracownikowi tymczasowemu, wobec którego pracodawca uzytkownik naruszyl zasade równego traktowania, w zakresie warunków okreslonych w art. 15, przysluguje prawo dochodzenia od agencji pracy tymczasowej odszkodowania w wysokosci okreslonej w przepisach Kodeksu pracy dotyczacych odszkodowania naleznego pracownikowi od pracodawcy z tytulu naruszenia zasady równego traktowania pracowników w zatrudnieniu.
Agencja pracy tymczasowej ma prawo dochodzenia od pracodawcy uzytkownika zwrotu równowartosci odszkodowania, które zostalo wyplacone pracownikowi tymczasowemu.

Art. 17.

Pracownikowi tymczasowemu przysluguje urlop wypoczynkowy w wymiarze dwóch dni za kazdy miesiac pozostawania w dyspozycji jednego pracodawcy uzytkownika lub wiecej niz jednego pracodawcy uzytkownika; urlop nie przysluguje za okres, za który pracownik wykorzystal u poprzedniego pracodawcy urlop wypoczynkowy przyslugujacy na podstawie odrebnych przepisów.
Urlopu wypoczynkowego udziela sie pracownikowi tymczasowemu w dni, które bylyby dla niego dniami pracy, gdyby nie korzystal z tego urlopu. W przypadku okreslonym w art. 10 ust. 2 do pracownika tymczasowego stosuje sie przepisy art. 1672 Kodeksu pracy.
W razie niewykorzystania przez pracownika tymczasowego urlopu wypoczynkowego w okresie wykonywania pracy tymczasowej agencja pracy tymczasowej wyplaca pracownikowi tymczasowemu ekwiwalent pieniezny w zamian za ten urlop lub niewykorzystana jego czesc.
Wynagrodzenie za jeden dzien urlopu wypoczynkowego lub ekwiwalent pieniezny za jeden dzien tego urlopu ustala sie, dzielac wynagrodzenie uzyskane przez pracownika tymczasowego w okresie wykonywania pracy tymczasowej przez liczbe dni pracy, za które to wynagrodzenie przyslugiwalo.

Art. 18.

Umowa o prace zawarta z pracownikiem tymczasowym rozwiazuje sie z uplywem ustalonego miedzy stronami okresu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz danego pracodawcy uzytkownika, z uwzglednieniem art. 13 ust. 2.
Pracodawca uzytkownik, który zamierza zrezygnowac z wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego przed uplywem okresu wykonywania pracy tymczasowej uzgodnionego z agencja pracy tymczasowej, zawiadamia agencje pracy tymczasowej na pismie o przewidywanym terminie zakonczenia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego, w miare mozliwosci z wyprzedzeniem uwzgledniajacym obowiazujacy strony umowy o prace okres wypowiedzenia tej umowy.
W razie faktycznego zaprzestania wykonywania przez pracownika tymczasowego pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy uzytkownika z powodu niestawienia sie do pracy, bez usprawiedliwienia przyczyn nieobecnosci w pracy, albo odmowy dalszego wykonywania pracy tymczasowej na jego rzecz, pracodawca uzytkownik zawiadamia niezwlocznie agencje pracy tymczasowej o terminie i okolicznosciach zaprzestania wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego.

Art. 19.

Agencja pracy tymczasowej jest obowiazana do naprawienia szkody wyrzadzonej pracodawcy uzytkownikowi przez pracownika tymczasowego przy wykonywaniu pracy tymczasowej - na zasadach i w granicach obowiazujacych pracownika zgodnie z przepisami o odpowiedzialnosci materialnej pracowników.
Agencja pracy tymczasowej ma prawo dochodzenia od pracownika tymczasowego zwrotu równowartosci odszkodowania, które zostalo wyplacone pracodawcy uzytkownikowi.

Art. 20.

W okresie obejmujacym 36 kolejnych miesiecy laczny okres wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego na rzecz jednego pracodawcy uzytkownika nie moze przekroczyc 12 miesiecy.
Jezeli pracownik tymczasowy wykonuje w sposób ciagly na rzecz danego pracodawcy uzytkownika prace tymczasowa obejmujaca zadania, których wykonanie nalezy do obowiazków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez tego pracodawce uzytkownika, okres wykonywania pracy tymczasowej nie moze przekroczyc 36 miesiecy.
Po okresie wykonywania pracy tymczasowej, o którym mowa w ust. 2, na rzecz danego pracodawcy uzytkownika pracownik tymczasowy moze byc ponownie skierowany do wykonywania pracy tymczasowej u tego pracodawcy uzytkownika nie wczesniej niz po uplywie 36 miesiecy.

Art. 21.
Do umów o prace na czas okreslony zawartych miedzy agencja pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym nie stosuje sie art. 251 Kodeksu pracy.

Art. 22.
Pracownik tymczasowy w okresie wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy uzytkownika ma prawo do korzystania z urzadzen socjalnych pracodawcy uzytkownika na zasadach przewidzianych dla pracowników zatrudnionych przez tego pracodawce uzytkownika.

Art. 23.

Pracodawca uzytkownik jest obowiazany informowac organizacje zwiazkowa reprezentatywna w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy tymczasowej pracownikowi agencji pracy tymczasowej. Jednakze pracodawca uzytkownik, który zamierza powierzyc pracownikowi agencji pracy tymczasowej wykonywanie pracy przez okres dluzszy niz 6 miesiecy, jest obowiazany podjac dzialania zmierzajace do uzgodnienia tego zamierzenia z reprezentatywnymi organizacjami zwiazkowymi.
Pracodawca uzytkownik jest obowiazany przekazac organizacjom zwiazkowym, o których mowa w ust. 1, informacje okreslone w art. 9 ust. 1. Pracodawca uzytkownik i reprezentatywne organizacje zwiazkowe moga ustalic szerszy zakres informacji, które maja byc przekazane tym organizacjom zwiazkowym.
Pracodawca uzytkownik jest obowiazany informowac pracowników tymczasowych, w sposób przyjety u tego pracodawcy uzytkownika, o wolnych stanowiskach pracy, na których zamierza zatrudnic pracowników.

Art. 24.
Roszczenia pracownika tymczasowego rozpatruje sad pracy wlasciwy ze wzgledu na siedzibe agencji pracy tymczasowej zatrudniajacej tego pracownika.

Art. 25.
Prawa i obowiazki pracodawcy uzytkownika i agencji pracy tymczasowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie okresla zawarta miedzy nimi umowa.

Rozdzial III
Kierowanie do pracy tymczasowej osób niebedacych pracownikami agencji pracy tymczasowej

Art. 26.

Do osób w wieku od 16 do 18 lat bedacych uczniami, skierowanych do pracy tymczasowej na podstawie umowy prawa cywilnego, stosuje sie odpowiednio przepisy Kodeksu pracy dotyczace zatrudniania mlodocianych w innym celu niz przygotowanie zawodowe.
Do osób skierowanych do pracy tymczasowej na podstawie umowy prawa cywilnego stosuje sie odpowiednio przepisy art. 8, 9 ust. 1 i art. 23.

Rozdzial IV
Przepisy karne

Art. 27.

Kto, bedac pracodawca uzytkownikiem lub dzialajac w jego imieniu, nie zapewnia pracownikowi tymczasowemu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej lub nie wyposaza stanowiska pracy pracownika tymczasowego w maszyny i inne urzadzenia techniczne, które spelniaja wymagania dotyczace oceny zgodnosci, podlega karze grzywny.
Tej samej karze podlega, kto, bedac pracodawca uzytkownikiem lub dzialajac w jego imieniu, nie wypelnia uzgodnionych na pismie z agencja pracy tymczasowej obowiazków pracodawcy, w tym:

nie dostarcza pracownikowi tymczasowemu odziezy i obuwia roboczego oraz srodków ochrony indywidualnej;
nie zapewnia pracownikowi tymczasowemu napojów i posilków profilaktycznych;
nie zapewnia przeszkolenia pracownika tymczasowego w zakresie bezpieczenstwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz szkolenia okresowego;
nie zapewnia ustalenia w przewidzianym trybie okolicznosci i przyczyn wypadku przy pracy, któremu ulegl pracownik tymczasowy;
nie informuje pracownika tymczasowego o ryzyku zawodowym, które wiaze sie z wykonywana praca, oraz zasadach ochrony przed zagrozeniami;
nie wypelnia innych obowiazków, uzgodnionych z agencja pracy tymczasowej, zwiazanych z wykonywaniem pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego.

Art. 28.
W sprawach o wykroczenia, o których mowa w art. 27, orzeka sie, na podstawie wniosku pochodzacego od inspektora pracy, w trybie okreslonym przepisami Kodeksu postepowania w sprawach o wykroczenia.

Rozdzial V
Przepisy dostosowujace i koncowe

Art. 29.
W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z pózn. zm.)[1] uchyla sie art. 2983.

Art. 30.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z pózn. zm.)[2] w art. 21 po ust. 1 dodaje sie ust. 1a w brzmieniu: "1a. Do przychodów pracowników tymczasowych, w rozumieniu odrebnych przepisów, otrzymanych od pracodawcy uzytkownika ma zastosowanie ust. 1 pkt 11, 13 i 16.".

Art. 31.
W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 i Nr 90, poz. 844) w art. 37 ust. 4 otrzymuje brzmienie: "4. Uslugi w zakresie zatrudniania pracowników w celu ich skierowania do pracodawcy uzytkownika, którym moze byc pracodawca lub podmiot niebedacy pracodawca w rozumieniu Kodeksu pracy, wykonuja wylacznie agencje pracy tymczasowej. Pracodawca uzytkownik wyznacza pracownikowi agencji pracy tymczasowej zadania i kontroluje ich wykonanie.".

Art. 32.
Przepis art. 21 stosuje sie od dnia przystapienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.

Art. 33.
Ustawa wchodzi w zycie z dniem 1 stycznia 2004 r.

[1] Zmiany tekstu jednolitego ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679.

[2] Zmiany tekstu jednolitego ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 703, Nr 70, poz. 816, Nr 104, poz. 1104, Nr 117, poz. 1228 i Nr 122, poz. 1324, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 8, poz. 64, Nr 52, poz. 539, Nr 73, poz. 764, Nr 74, poz. 784, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 968, Nr 102, poz. 1117, Nr 106, poz. 1150, Nr 110, poz. 1190, Nr 125, poz. 1363 i 1370 i Nr 134, poz. 1509, z 2002 r. Nr 19, poz. 199, Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 78, poz. 715, Nr 89, poz. 804, Nr 135, poz. 1146, Nr 141, poz. 1182, Nr 169, poz. 1384, Nr 181, poz. 1515, Nr 200, poz. 1679 i Nr 240, poz. 2058 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 45, poz. 391, Nr 65, poz. 595, Nr 84, poz. 774, Nr 90, poz. 844 i Nr 96, poz. 874.